Drukuj

Co to są elektroniczne książki i jak ich używać?

A A A

Co to są elektroniczne książki i jak ich używać?

Książka elektroniczna, zwana potocznie e-bookiem (z angielskiego), jest cyfrowym odpowiednikiem standardowej książki „analogowej” - papierowej i można ją odczytać za pomocą oprogramowania na dowolnym komputerze, notebooku,tablecie, smartfonie czy też na ekranie specjalnie do tego celu stworzonych czytników.

01 grudnia 2012

E-booki mają szansę zastąpić papierowe książki, gdyż nie tylko dostęp do nich jest łatwiejszy i szybszy - pliki można pobrać z internetu, wysyłać e-mailem, zakupić bezpośrednio poprzez czytnik, ale także dlatego, że obniżają koszty produkcji - nie trzeba ciąć drzew, produkować papieru, używać farb, kolportować do księgarń, salonów prasowych czy bibliotek. E-booki są przez to zwykle tańsze od papierowych, drukowanych odpwiedników.

Dodatkowo ważna jest interaktywność, gdyż w wielu publikacjach znajdują się nie tylko ilustracje, ale także filmy, linki do większej ilości opisów i danych, dowolne powiększanie i zmiana czcionki tekstu, nieograniczoną niemal objętość tekstu w urządzeniu o wymiarach dwóch tabliczek czekolady, możliwość szybkiego wydruku pożądanych fragmentów treści, jakość, która nie zmienia się nawet po kilkudziesięciu użyciach – elektroniczna forma treści.

Zaznaczyć warto fakt, że rynek e-booków w Polsce bardzo szybko się rozwija, dzięki czemu mamy dostęp nie tylko do najnowszych pozycji książkowych, ale także do lektur, czasopism, encyklopedii, a setki, jeśli nie tysiące z nich można zmieścić w urządzeniach, których waga nie przekracza połowy kilograma – w wersji drukowanej zajęłyby one kilka regałów.

Do czytania najwygodniejsze są czytniki e-booków takie jak Amazon Kindle, Onyx, Barns&Noble, i inne, które mają ekrany z tak zwanego e-papieru, który podobnie jak książka papierowa nie męczy oczu, a działają one bardzo długo na jednym ładowaniu akumulatora (nawet przez miesiąc). Nieźle sprawują się także tablety, gdyż są stosunkowo lekkie i mają duże ekrany – ich mankamentem jest między innymi podświetlany ekran, który przy dłuższy wpatrywaniu się meczy oczy - szczególnie nocą i krótki czas pracy na akumulatora – sporo energii pochłania podświetlenie ekranu.

Na tabletach, komputerach i notebookach stosuje się zwykle wiele różnych programów, darmowych i płatnych, ale najważniejszą cechą, jaką powinien mieć taki czytnik, to uniwersalność – powinien pozwalać na odczyt wielu formatów plików oraz mieć choćby szczątkową możliwość powiększania lub zmniejszania czcionki, zapamiętywania pozycji, na jakiej skoczyliśmy czytanie (strona, rozdział czy akapit w książce). 

Najpopularniejsze wersje książek elektroniczych (rodzaje plików):

  • TXT - zawiera jedynie tekst, ale dzięki temu zajmujący bardzo niewiele miejsca
  • PDF - może zawierać tekst, grafikę, a także linki prowadzące do materiałów zewnętrznych lub do innych rozdziałów tej publikacji
  • MOBI i EPUB - podobnie jak PDF mogą zawierać różne treści, lecz stworozno je specjalnie na potrzeby czytników e-booków - zajmują często mniej miejsca niż PDFy, a dodatkowo oferują dostęp do indeksowania, zaznaczania akapitów, podkreślania ważnych treści i innych funkcji

Elektroniczne książki obsługiwane przez aplikacje i czytniki mają wiele przydatnych i ułatwiających czytanie cech. Są to między innymi łatwość nawigacji po rozdziałach – spis treści jest dostępny w każdej chwili i błyskawicznie przenosi czytelnika do danego fragmentu tekstu, wyszukiwarka treści - pozwala nawigować po tekście poprzez wyszukiwanie słów i fraz, zakładki - pozwalają zaznaczać interesujące fragmenty, do których można w każdej chwili powrócić.

Zapisywane są także miejsca, w których użytkownik skończył czytanie, by po uruchomieniu aplikacji czy urządzenia móc od razu znaleźć się w miejscu, gdzie zakończono poprzednią sesję.

Aplikacje i czytniki e-booków pozwalają także na wybór czcionki, jej wielkość i justowanie, dzięki czemu użytkownik może dobrać ustawienia wyglądu treści do własnych preferencji, a także do wielkości ekranu swojego komputera lub czytnika.

Niemal na wszystkie platformy sprzętowe zdolne do wyświetlania znaków alfanumerycznych powstały aplikacje zdolne do odczytu tekstu zawartego w plikach publikacji elektronicznych. Wyświetlacze graficzne pozwalają ponadto odczytać nie tylko litery, ale także grafiki, animacje czy filmy ilustrujące zagadnienia poruszane przez publikacje.

Wielu użytkowników ceni sobie kontakt z prawdziwą, pachnącą farbą drukarską książką, lecz wielu nowoczesnych ludzi docenia ich elektroniczne odpowiedniki, gdyż przykładowo do samolotu trudno zabrać kilka tomów, które chcielibyśmy przeczytać, a w urzadzeniu niewiele większym i cięższym od zeszytu można zmieścić kilka tysiecy książek z obrazkami, animacjami, linkami do stron internetowych.Nic nie stoi na przeszkodzie by znalazły się tam też mapy, słowniki, rozmówki czy rozkłady jazdy komunikacji miejskiej.

Mankament jest jeden - aby móc czytać takie książki, trzeba mieć dostęp do urządzenia, któe jest w stanie je wyświetlić - czytnika, tabletu, notebooka, smartfona. Każde z tych urządzeń można zabrać ze sobą, ale należy pamiętać, że zużywają one prąd. Jeśli akumulator się wyczerpie - nie poczytamy niczego i nici z zabawy.

Audiobooki jako dźwiękowa wersja e-booków
Odmienną wersją elektronicznej książki jest audiobook, czyli dźwiękowa forma zapisu treści. W takim przypadku lektor czyta i interpretuje treść publikacji, a zdarzają się także wersje przypominające słuchowiska – postaci i narratora odgrywają aktorzy, w tle słuchać odgłosy. Lektorzy dobierani są często tak, by głosem oddać klimat powieści, a dodatkowo zachęcić do słuchania. Niektóre audiobooki czytane są przez autorów, co dodatkowo podnosi atrakcyjność publikacji.

Początkowo tego typu publikacje przygotowywane były dla osób niesłyszących, lecz ich wartość docenili także użytkownicy, którzy słuchają książek podczas wykonywania prac domowych, czy też podczas podróży – kierowcy samochodów dojeżdżający do pracy i spędzający w samochodzie co dzień kilka godzin, podróżnicy w autobusach, tramwajach, pociągach czy samolotach.

Dźwiękowo można także odtwarzać treść e-booków, a to dzięki coraz bardziej zaawansowanym syntezatorom mowy, jakim jest choćby polski system Ivona, który pozwala osobom niewidomym odczytać nie tylko zawartość stron WWW, poczty e-mail, ale także książek w wersji elektronicznej – plików tekstowych.

Okazje!